Nasza historia

Od idei do technologii – narodziny GEMSUR

Od początku istnienia firmy, w centrum jej zainteresowania były związki powierzchniowo czynne – surfaktanty.

Historia surfaktantów to fascynująca opowieść, która zaczęła się ponad 4000 lat temu, kiedy to Sumerowie zauważyli, że popiół z drewna, zmieszany z tłuszczem tworzy substancję, która oczyszcza dłonie skuteczniej niż czysta woda. Substancją tą były pierwsze mydła.  Był to moment, kiedy narodziła się chemia powierzchniowo czynna, a wraz z nią – idea, która przez tysiąclecia miała służyć człowiekowi w najprostszy, a zarazem najbardziej skuteczny sposób: utrzymać czystość. Przez stulecia mydło było jedynym surfaktantem na świecie. Produkowano je z tłuszczów i ługu, a proces saponifikacji (proces, w którym tłuszcze reagują z zasadą tworząc mydło) był rozwijany przez Arabów (VIII-X w.), Włochów i Hiszpanów (XVI – XVIII w.) oraz francuskie i angielskie manufaktury (XVIII – XIX w.). Do końca XIX wieku mydła dominowały w higienie, praniu i czyszczeniu, choć miały poważne wady, takie jak niska skuteczność w twardej wodzie, wysokie pH czy słaba kompatybilność z innymi składnikami. Przełom – rewolucja syntetyczna, nastąpił w latach 1910 – 1950, gdzie wraz z rozwojem petrochemii pojawiły się pierwsze syntetyczne surfaktanty, takie jak sulfoniany aromatyczne, alkilobenzenosulfoniany czy alkilosiarczany, które były bardziej wydajne, odporne na twardą wodę i znacznie tańsze niż naturalne mydła. To był początek ery detergentów w nowoczesnym ujęciu. Powstała cała gałąź przemysłu detergentowego, a syntetyczne środki powierzchniowo czynne, takie jak LAS czy SLES stały się nieodłączną częścią codziennego życia: od środków czystości, przez przemysł spożywczy, po technologię materiałową. W latach 80-tych i 90-tych XX wieku przed branżą surfaktantów stanęły nowe wyzwania związane z biodegradowalnością, wysoką wydajnością przy niskich dawkach oraz niepożądanymi działaniami drażniącymi. Odpowiedzią na te wyzwania okazała się zupełnie nowa grupa związków powierzchniowo czynnych – gemini surfaktanty, zbudowane z dwóch głów hydrofobowych i dwóch głów hydrofilowych, mające ekstremalnie niskie CMC. Gemini surfaktanty są w wielu przypadkach nawet 100 razy bardziej efektywne niż tradycyjne surfaktanty. Pierwsze prace porównujące gemini surfaktanty z klasycznymi surfaktantami opublikowano się w latach 90-tych, a wyniki badań brzmiały jak nagłówki z pierwszych stron gazet:

  • bardziej skuteczne w niższych stężeniach
  • modyfikowalne strukturalnie
  • mniej wrażliwe na  twardą wodę i  zasolenie
  • odporne na temperaturę
  • piantwórcze, umożliwiające tworzenie emulsji

Gemini surfaktanty to kamień milowy w chemii związków powierzchniowo czynnych

Stopniowo i rynek zaczął dostrzegać ich przewagę w ich skuteczności przy zmniejszonej dozie. Odkrycie gemini surfaktantów było kamieniem  milowym w rozwoju chemii związków powierzchniowo czynnych.

Świat naukowy mówił o nich z ekscytacją, której uległ również założyciel firmy GEMSUR, prof. dr. hab. Bogumił Brycki. Profesor Brycki od lat konsekwentnie rozwijał idee wydajności, bezpieczeństwa i zrównoważonej chemii,  poszukując rozwiązania, które byłoby zawarte w jednej cząsteczce. Nie interesowało go tylko odkrycie – interesowała go technologia. Chciał, by cząsteczka mogła być produkowana w sposób powtarzalny, skalowalny i bezpieczny. Dziś jest jednym z uznanych ekspertów w dziedzinie gemini  surfaktantów na  świecie. Jego dorobek obejmuje ponad 120 prac naukowych (indeks Hirscha: 34) publikowanych m.in., w  Advances in Colloid and Interface Science, Journal of Molecular Liquids, Journal of Hazardous Materials, Molecules, Journal of Industrial and Engineering Chemistry, Journal of Physicial Chemistry. Współpracował z ośrodkami badawczymi, m.in. w Chinach, Wielkiej Brytani, Iranie i Hiszpanii, prowadząc prace nad zastosowaniami gemini surfaktantów w ochronie środowiska, przemyśle i nanomedycynie. Jest również współautorem patentów na materiały filtracyjne, środki biobójcze i kompozycje do wyrobów higienicznych oraz separację DNA, m.in.:– PL232698: „Kompozycja sanityzująca do wyrobów papierniczych”– PL 232169: „Zestaw struktur porowatych o działaniu biobójczym do modyfikacji włóknin filtracyjnych długotrwałego użycia”- PL 223877: „Środek biobójczy do modyfikacji włóknin filtracyjnych z polimerów biodegradowalnych” , „Active electrospun layer for DNA filteration” WO 2022/157547 A1.

Przełomem, w badaniach Prof. Bryckiego nad gemini surfaktantami była wizyta w Polsce chińskich naukowców i przedstawicieli przemysłu chemicznego. Przedstawiciele z Kraju Środka poszukiwali nowych związków, które spełniałyby wiele funkcji jednocześnie, przed wszystkim emulgujących i dyspergujących, inaczej byłyby multifunkcjonalne. Przedstawiciele chińskiej delegacji, jak i Prof. Brycki zauważyli ten sam problem: branża surfaktantów utknęła między tradycją a potrzebą zmian. Owszem, na rynku istniało wiele skutecznych środków powierzchniowo czynnych, ale niewiele z nich odpowiadało na wyzwania przyszłości, takie jak rosnące wymagania środowiskowe, potrzebę formuł o wysokiej łagodności, możliwość pracy w ekstremalnych warunkach produkcyjnych czy oczekiwania dotyczące zrównoważonych składników. Doskonałą odpowiedzią na te wyzwania okazały się gemini surfaktanty. Wtedy też, narodziła się iskra platformy GEMSUR, powstała z przekonania, że świat chemii użytkowej może rozwijać się szybciej, mądrzej i czyściej.Naszepierwsze badania prowadzone były w kierunku opracowania produktu, który będzie:

  • skuteczny w szerokim zakresie pH i temperatur
  • kompatybilny zarówno z formułami przemysłowymi jak i kosmetycznymi
  • uwzględniać rozwiązania greenlution  idea, poprzez ograniczanie ilości chemikaliów w środowisku
  • pozwalać producentom zmniejszyć ilość używanych surfaktantów

Przeprowadzone badania i testy pokazały, że to właśnie GEMSUR radzi sobie tam, gdzie standardowe surfaktanty traciły swoją skuteczność. W kolejnych latach, nasze działania skupione były na udoskonalaniu technologii wytwarzania GEMSUR. Ostatecznie opracowano zoptymalizowane procesy syntezy, oczyszczania i stabilizacji, które pozwoliły przenieść koncepcję z laboratorium do przemysłu – zachowując właściwości cząsteczek nawet w skali wysokotonażowej. Nasza metoda syntezy GEMSUR w postaci gemini surfaktantu 12-6-12 w skali przemysłowej została zabezpieczona przez zgłoszenie patentowe – zgłoszenie nr P.450985 (pending patent)

Transformacja gospodarcza w Polsce w latach dziewięćdziesiątych XX wieku objęła swoim zasięgiem nie tylko duże państwowe zakłady, ale również mniejsze podmioty gospodarcze. Duża ilość powstających firm i rosnąca konkurencyjność zrodziły nowe filary aktywności gospodarczej. Jakość i efektywność. Czynniki te są istotne we wszystkich działach gospodarki, ale szczególne znaczenie mają w przemyśle spożywczym. Jakość produkowanej żywności jest w nierozerwalny sposób związana z higieną procesu wytwórczego. Jest to proces bardzo złożony obejmujący pozyskanie surowców, transport, instalacje technologiczne, higienę personelu, magazynowanie produktów. Podstawą procesów higienizacyjnych są zawsze preparaty myjące, preparaty dezynfekcyjne i preparaty antyseptyczne, tj. preparaty umożliwiające obniżenie poziomu zanieczyszczeń fizycznych i mikrobiologicznych do bezpiecznego, niestwarzającego zagrożenia poziomu.

Na kanwie tych potrzeb, jakości i efektywności w przemyśle spożywczym, zrodziła się idea utworzenia firmy, która w oparciu o akademicką wiedzę chemiczną, mikrobiologiczną i technologiczną mogłaby te zadania skutecznie realizować.

W założonej przez Profesora Bogumiła Bryckiego Spółce Akcyjnej IODEX, z Radą Nadzorczą, w której zasiadali wybitni fachowcy z mikrobiologii, chemii, weterynarii, technologii i ekonomii, opracowano nowoczesne preparaty myjące, dezynfekcyjne i antyseptyczne.  Pierwszym opracowanym, zbadanym i zarejestrowany preparatem był TAAB, który jest synergistycznie działającą, wieloskładnikową kompozycją opartą na czwartorzędowych solach amoniowych.  Potwierdzeniem unikatowej skuteczności tego preparatu jest fakt, że

TAAB jest do dzisiaj flagową pozycją wśród produkowanych przez Firmę wyrobów. Wprowadzanie nowoczesnych, bezpiecznych preparatów zapewniających czystość mikrobiologiczną powierzchni nie tylko w przemyśle spożywczym, ale również w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym i placówkach medycznych wymagało opracowania szczegółowych procedur ich stosowania i przedstawienia tego odbiorcom. Zmiana tradycyjnych sposobów mycia i dezynfekcji przy użyciu dużej ilości ługów i podchlorynu na alternatywne, niemalże awangardowe procedury z ograniczoną ilością preparatów wymagało zapoznania z nimi szerokiego grona użytkowników.

W tym celu, w okresie kilkunastu lat, przeprowadziliśmy kilkaset szkoleń, wykładów, pokazów i prób w warunkach rzeczywistych, których celem było zapoznanie z nowoczesnymi środkami przeciwdrobnoustrojowymi i wdrożeniem czwartorzędowych soli amoniowych do powszechnego użytku.   Niezwykle istotne były wykłady przeprowadzone we wszystkich Wojewódzkich Stacjach Sanitarno-Epidemiologicznych z udziałem przedstawicieli Państwowego Zakładu Higieny oraz Profesorów medycyny zaangażowanych w walkę z patogenami. Szczegółowe informacje dotyczące dekontaminacji powierzchni, instalacji i urządzeń technologicznych w branży piwowarskiej i mięsnej były przekazywane uczestnikom studiów podyplomowych w Politechnice Łódzkiej.

Istotnym źródłem informacji było również opracowanie monograficzne „Broń chemiczna w walc z drobnoustrojami” przedstawiające nowoczesne substancje czynne stosowane w procedurach dekontaminacyjnych.

Byliśmy pionierami na polskim rynku wprowadzającymi czwartorzędowe sole alkiloamoniowe w nowych formulacjach myjących i dezynfekcyjnych.

W kolejnych latach bliska współpraca z odbiorcami pozwalała nam szybko udoskonalać receptury i dopasowywać je do specyficznych potrzeb różnych branż. Z czasem nasza oferta została rozszerzona o specjalistyczne środki do mycia i dezynfekcji oraz szeroki zakres serwisu posprzedażowego, a zdobyte zaufanie klientów stało się fundamentem dalszego rozwoju przedsiębiorstwa.

Dzięki konsekwentnemu rozwojowi, inwestycjom w badania oraz dbałości o wysoką jakość, skuteczność i bezpieczeństwo użytkowników, marka IODEX stopniowo budowała swoją pozycję na rynku. Inwestycje w jakość umożliwiły uzyskanie certyfikatu ISO 9001:2015. IODEX jest dzisiaj rozpoznawalną marką w wielu branżach przemysłowych.  Jesteśmy znani z tego, że w zakresie utrzymania czystości fizycznej i mikrobiologicznej potrafimy zrobić to, co dla innych wydaje się niemożliwe.

Na początku był pomysł stworzenia firmy chemicznej, która będzie dostawcą nowoczesnych preparatów do mycia i dezynfekcji. Jednak w miarę rozwoju, doszliśmy do wniosku, że zagadnienia dotyczące czystości fizycznej i mikrobiologicznej należy rozwiązywać holistycznie, tworząc dodatkowo procedury, dokumentację, prowadząc szkolenia, audyty, serwisy techniczne. I to jest aktualny standard w działalności Firmy.

Wraz z rozwojem działalności oraz realizacją coraz bardziej zaawansowanych projektów rosło znaczenie własnych prac badawczo-rozwojowych. Firma stopniowo budowała zaplecze eksperckie, prowadząc prace nad nowymi formulacjami, optymalizacją technologii oraz wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań. Prowadzone działania pozwalały na zwiększanie konkurencyjności, podnoszenie jakości produktów oraz rozszerzanie portfolio o rozwiązania o wysokiej wartości dodanej. Rok 2009 okazał się przełomowy z uwagi na utworzenie kolejnej   firmy.  – MDA Sp. z o.o. Wynikało to z potrzeby formalnego wydzielenia działalności R&D, związanej z intensyfikacją prac naukowo-wdrożeniowych oraz skuteczniejszego transferu wiedzy naukowej do praktyki przemysłowej. Nowy podmiot umożliwił nam skoncentrowanie się na badaniach podstawowych i aplikacyjnych, współpracę z jednostkami naukowymi oraz realizację projektów innowacyjnych, które stymulują nasz dalszy rozwój.

Kolejnym wyzwaniem, przed którym obecnie stajemy, jest przejście na wyższy poziom innowacyjności – tworzenie własnych, zaawansowanych rozwiązań chemicznych w dziedzinie surfaktantów. Wyzwanie to wiąże się z koniecznością intensyfikacji prac badawczo-rozwojowych, integracji kompetencji naukowych z działalnością operacyjną oraz dalszego zwiększania skali i tempa innowacji. Firma staje dziś przed zadaniem zbudowania struktur, które umożliwią długofalowy rozwój, efektywny transfer wiedzy oraz szybkie reagowanie na globalne trendy — takie jak zrównoważona chemia, efektywność procesowa i bezpieczeństwo środowiskowe. To nasz kolejny, strategiczny etap rozwoju, który ma wzmocnić naszą pozycję jako nowoczesnego i odpowiedzialnego partnera technologicznego.  Odpowiedzią na rosnącą skalę działań, potrzebę specjalizacji oraz chęć dalszego rozwoju w uporządkowanej i bardziej efektywnej strukturze organizacyjnej jest powołanie platformy technologicznej GEMSUR. GEMSUR Sp. z o.o. powstała na bazie doświadczeń, kompetencji i relacji zbudowanych przez poprzednie spółki. To kontynuacja najlepszych praktyk – w nowej silniejszej formie, która pozwala nam działać szybciej, szerzej i elastycznie. GEMSUR kontynuuje kluczowe obszary działalności poprzednich spółek w zakresie R&D, produkcji oraz rozwija ofertę o nowe technologie i rynki, które dotąd były poza naszym zasięgiem. Dzięki połączeniu kompetencji poprzednich firm stworzyliśmy organizację, która posiada zwiększone możliwości w zakresie R&D, oferując całkowicie nowe technologie – od idei, przez syntezę po gotowe rozwiązania.  Nową marką GEMSUR tworzą ci sami eksperci, którzy od lat uczestniczą w rozwoju firmy. Zmieniła się struktura, ale nie zmieniły się wartości – odpowiedzialność, rzetelność i bezpieczeństwo.

Platforma technologiczna GEMSUR to kolejny etap rozwoju. To przestrzeń, w której łączymy dotychczasowe doświadczenie z odwagą tworzenia przyszłościowych, innowacyjnych rozwiązań. Pierwszym tego przykładem jest opracowanie nowatorskiej, pierwszej na świecie, bezodpadowej metody syntezy w skali przemysłowej podwójnego surfaktantu, GEMSUR.  

Dalej chcemy tworzyć chemię bardziej wydajną, czystą i odpowiedzialną.
Nie zamierzamy powtarzać tego co już działa – chcemy odkrywać to co dopiero będzie działać.